Phúc Kiến Thổ Lâu - Vương quốc đất sét độc đáo đầu tiên tại Trung Quốc

 Những lâu đài tráng lệ và nguy nga có thể được tìm thấy trên khắp thế giới, nhưng những lâu đài bằng đất sét chỉ được tìm thấy ở Phúc Kiến Thổ Lâu. Đây được coi là công trình kiến ​​trúc độc đáo đã tồn tại hàng trăm năm ở Trung Quốc. Phúc Kiến Thổ Lâu từng đóng vai nổi bật trong bối cảnh của bộ phim Hoa Mộc Lan năm 2020 do "thần tiên tỉ tỉ" Lưu Diệc Phi thủ vai. Nếu bạn đã từng  xem  bộ phim này thì chắc hẳn bạn rất quen thuộc với những ngôi nhà độc đáo này. Hãy cùng CHINESE TOURISM khám phá vương quốc đất sét “có 1-0-2” này.

I. VÀI NÉT VỀ PHÚC KIẾN THỔ LÂU TRUNG QUỐC

Thổ Lâu là tên gọi chung cho những ngôi nhà có hình dáng độc đáo như hình vuông, bầu dục, ngũ giác ở Phúc Kiến, Trung Quốc. Theo cách giải thích của người Trung Quốc, Thỏ Lầu có nghĩa là nhà làm bằng đất sét. Trên thực tế, Thổ Lâu nằm ở hai thành phố lớn là Long Nham và Chương Châu. Trong số này, có khoảng 20.000 tòa tháp Thổ Lâu ở Long Nham và 15.000 tòa tháp ở Chương Châu. Những ngôi nhà ở Thổ Lâu ở Phúc Kiến được gọi chung là quần thể di sản. Tháng 7 năm 2008, Phúc Kiến Thổ Lâu được UNESCO chính thức công nhận là Di sản văn hóa Thế giới.

(Ảnh : Nguồn Internet)

Những  lâu đài được làm bằng đất sét vô cùng vững chắc, giống như những pháo đài cát “khổng lồ” trong các bộ phim lịch sử Trung Quốc. Mặc dù Phúc Kiến Thổ Lâu là một công trình kiến ​​trúc đã tồn tại hàng trăm năm. Tuy nhiên, các nhà khảo cổ học mới chỉ phát hiện ra nó trong những năm gần đây. Nhờ kiến ​​trúc độc đáo, quần thể Thổ Lâu đã thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước đến chiêm ngưỡng. Trong số đó có 10 ngôi nhà 600 năm tuổi được mệnh danh là “hóa thạch sống” của Trung Quốc.

II. AI LÀ CHỦ NHÂN CỦA THỔ LÂU PHÚC KIẾN TRUNG QUỐC?

Chủ nhân Phúc Kiến Thổ Lâu  là người Khách Gia. Theo lý giải của người hồi xưa, người Khách Gia là dân tộc thiểu số ở Trung Quốc. Trên thực tế, người Khách Gia bây giờ là người Hán. Cụm từ “Người Khách Gia” xuất phát từ việc người Hán di cư từ Bắc vào Nam. Dù đã định cư ở “đất khách quê người” nhưng họ vẫn coi mình là những vị khách xa quê hương.

(Ảnh : Nguồn Internet)

Từ góc độ lịch sử, người Hán phía bắc đã trải qua ba cuộc di cư lớn về phía nam. Tuy nhiên, trong quá trình di cư, người miền Bắc gặp rất nhiều khó khăn trong việc thích nghi với môi trường và văn hóa mới. Họ thậm chí còn có những cuộc đụng độ bạo lực với người dân bản địa. Đây cũng là lý do chính khiến người Khách Gia có động lực xây dựng kiến ​​trúc và văn hóa Thổ Lâu độc đáo.

Điểm ấn tượng nhất của Thổ Lâu là cộng đồng đông đảo gồm nhiều gia đình cùng chung sống  trong một tòa nhà lớn. Tuy nhiên, các phòng trong thổ lâu của mỗi gia đình vẫn có không gian độc lập và bình đẳng như nhau. Điều này cũng tương tự như những căn hộ hiện đại ngày nay.

III. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC THỔ LÂU TRUNG QUÓC

Lịch sử hình thành khu quần thể Phúc Kiến Thổ Lâu gắn liền với cuộc di cư gian khổ của người Khách Gia vào phía nam định cư. Người Khách Gia thường sống chung với người Bách Việt sau khi vào Nam Bộ. Tại đây họ gặp khó khăn do rào cản văn hóa, ngôn ngữ  dẫn đến xung đột với người dân bản địa, bọn cướp và thú rừng. Đây cũng chính là lý do tại sao  người  Khách Gia đã tạo ra những ngôi nhà chung cho nhiều người. Điều này không chỉ giúp họ đối phó với các ngoại lực mà còn mang lại sự an tâm cho cuộc sống về lâu dài.

IV. KIẾN TRÚC ĐỘC ĐÁO CỦA PHÚC KIẾN THỔ LÂU TRUNG QUỐC

Kiến trúc bên ngoài Thổ Lâu

Do yếu tố  bên ngoài nên Phúc Kiến Thổ  Lầu thường có kiến ​​trúc vững chắc. Các công trình ở Thổ Lâu không chỉ là nơi ở, sinh hoạt mà còn là “pháo đài” vững chắc  bảo vệ người Khách Gia. Đó là lý do tại sao các tòa nhà Thổ Lâu thường có từ 4 đến 5 tầng với chiều cao khoảng 10 mét.

Ngoài ra, Thổ Lâu chỉ có một cửa chính và không có cửa sổ ở tầng trệt. Lý giải cho điều này là cửa (hoặc cổng) chính trở thành điểm then chốt, thường được làm bằng đá hoặc sắt, để ngăn ngừa hỏa hoạn và các cuộc tấn công từ bên ngoài.

(Ảnh : Nguồn Internet)

Những bức tường đất sét được xây dựng rất kiên cố,  dày tới 2 mét. Một khi cổng thành đóng lại, không có thế lực nước ngoài nào có thể tấn công. Ngay cả Thổ Lâu cũng có khả năng chịu được những trận động đất mạnh.

Kiến trức bên trong Thổ Lâu

Bên trong của Thổ Lâu được chia thành các phòng để mỗi  gia đình có thể sinh sống. Ngược lại với kiến ​​trúc bên ngoài, các gian bên trong được thiết kế rất cẩn thận và có hệ thống chắn gió tốt. Điều này không chỉ đảm bảo căn phòng ấm cúng vào mùa đông mà còn mát mẻ vào mùa hè.

Thông thường tầng 1 của căn hộ được dùng làm bếp và phòng khách. Có kho thực phẩm ở tầng 2.Từ tầng 3 trở đi được bố trí làm phòng ngủ. Và từ tầng ba, các cửa sổ xuất hiện  để lấy không khí trong lành và quan sát các cuộc tấn công của kẻ thù.

(Ảnh : Nguồn Internet)

Hiện nay, ở Phúc Kiến Thổ Lâu có hàng nghìn nhà thổ với quy mô lớn nhỏ khác nhau. Có thể kể đến một số Thổ Lâu lớn như Châu Thành Lâu, Thừa Khải Lâu, Vĩnh Xương Lâu, Diên Loa Khánh,… Trong số đó, Thừa Khải Lầu được xem là Thổ Lâu có sức chứa lớn nhất từ ​​trước đến nay.Toàn bộ tòa nhà Thổ Lâu có tới 6.000 người cùng chung sống trong 400 ngôi nhà và hơn 80 ngôi nhà riêng. Tòa nhà này cũng là tòa nhà  hình tròn đầu tiên được xây dựng ở Phúc Kiến vào năm 1371.

V. Ý NGHĨA CỦA PHÚC KIẾN THỔ LÂU TRUNG QUỐC ĐẾN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG

Mặc dù Phúc Kiến Thổ Lâu đã được xây dựng từ hàng trăm năm lịch sử. Tuy nhiên, di tích cổ nà là sự kết hợp độc đáo giữa tín ngưỡng Trung Quốc và tầm nhìn, tư duy hiện đại. Ngoài ý nghĩa lịch sử và lối sống sâu sắc, Thổ Lâu còn là biểu tượng văn hóa của  người Trung Quốc cổ đại. Không quá lời khi nói Thổ Lâu Phúc Kiến  là công trình dân cư cổ đầu tiên của Trung Quốc.

Trên thực tế, số lượng người sống ở Phúc Kiến Thổ Lâu đang giảm dần theo năm tháng. Nguyên nhân chính là do các bạn trẻ  muốn tìm kiếm cơ hội phát triển tại các thành phố lớn. Tuy nhiên, nhờ những chính sách khuyến khích, quảng bá du lịch của chính quyền địa phương nên Phúc Kiến Thổ Lâu luôn tràn ngập sự sôi động và những lễ hội vui tươi.

VI. NÊN ĐẾN PHÚC KIẾN THỔ LÂU VÀO THỜI ĐIỂM NÀO?

Phúc Kiến có khí hậu ôn hòa quanh năm. Tuy nhiên, mưa và bão xảy ra từ tháng 3 đến tháng 8. Khi bắt đầu mùa khô (tháng 9 đến tháng 12), đây  là thời điểm lý tưởng để du lịch Phúc Kiến Thổ Lâu.

Phúc Kiến Thổ Lâu tuy trải qua nhiều thăng trầm theo thời gian nhưng nơi đây vẫn giữ được những nét đẹp văn hóa truyền thống Trung Hoa. Nếu có dịp đến Phúc Kiến, bạn đừng bỏ lỡ cơ hội khám phá và chiêm ngưỡng vương quốc đất sét duy nhất của Trung Quốc.